Fren balataları, aracın en çok yorulan parçalarından biri. Her frenleme onlardan bir parça alır. Aşınma yavaş ilerler, bu yüzden fark etmek zordur. Ama araç size sürekli ipucu verir.
Bazı modellerde gösterge panelinde uyarı lambası vardır. Balatanın içine gömülü bir sensör, kalınlık kritik seviyeye düşünce devreyi kapatır. Bu iyi bir güvenlik ağı. Ne yazık ki her araçta yok. Ayrıca lamba yandığında iş çoğu zaman "acele" aşamasına gelmiştir. Kendi gözünüzle ve kulağınızla kontrol etmeyi öğrenmek bu yüzden değerli.
Fren balatasının aşınması neden önemli
Balata ince kaldığında fren mesafesi uzar.
Sürtünme malzemesi bittiğinde metal taban diske temas eder.
Disk çizilir; sadece balata değil disk de değişmek zorunda kalır.
Aşırı ısınma fren hidroliğini bozar, pedal yumuşar.
Tek taraflı aşınma frenlemede araç çekmesine yol açar.
Yani mesele sadece "gıcırtı" değil. Maliyet ve güvenlik birlikte artar.
Belirtiler: sırayla kontrol edin
1. Sesler
Yüksek tonlu ciyaklama: Çoğu balatada metal bir aşınma dili vardır. Kalınlık azalınca diske değer ve tiz ses çıkarır. Bu bir uyarıdır, arıza değil.
Metal metale kazıma sesi: Sürtünme malzemesi bitti demektir. Sürüşü kısaltın, iş uzatılmaz.
Ara ara gelen hışırtı: Toz veya küçük taş olabilir. Birkaç frenlemede geçmezse şüphelenin.
2. Pedal hissi
Pedal normalden derine iniyorsa balata inceldi veya hidrolikte hava var.
Pedal titriyorsa disk çarpık olabilir.
Frenlerken direksiyon bir tarafa çekiyorsa balatalar dengesiz aşınmış.
3. Gözle kontrol
En kesin yöntem bakmaktır. Jant tellerinin arasından çoğu araçta kaliper ve balata kenarı görünür. Bir el feneri işi kolaylaştırır.
Sürtünme malzemesinin kalınlığına bakın. Yeni balata genelde 10-12 mm civarıdır.
3 mm ve altı "değişim zamanı" sayılır.
İki tarafın kalınlığını karşılaştırın. Belirgin fark varsa kaliper sıkışmış olabilir.
Diskin yüzeyine bakın. Derin çizik, basamak veya mavi-mor renk ısınma işaretidir.
4. Toz ve iz
Bir jant aşırı kirli, diğeri temizse o tekerde fren sürekli sürtüyor olabilir.
Hiç toz gelmiyorsa balata belki de yeterince temas etmiyordur.
5. Hidrolik seviyesi
Balata inceldikçe kaliper pistonu dışa çıkar ve depodaki seviye biraz düşer. Depo sürekli aşağı gidiyorsa hem aşınmayı hem kaçak olasılığını değerlendirin.
Kontrol yöntemlerinin karşılaştırması
Yöntem
Zorluk
Ne kadar güvenilir
Gereken
Ne zaman uygun
Uyarı lambasını beklemek
Yok
Düşük — geç haber verir, her araçta yok
—
Ek kontrol olarak
Ses ve pedal hissini dinlemek
Kolay
Orta — belirti verir, ölçü vermez
Dikkat
Her sürüşte
Jant arasından bakmak
Kolay
İyi — kaba kalınlık görülür
El feneri
Ayda bir
Tekerleği sökerek ölçmek
Orta
Yüksek — disk ve kaliper de görülür
Kriko, takoz, bijon anahtarı, kumpas
Lastik döneriminde
Servise bırakmak
Yok
Yüksek
Zaman, ücret
Şüphede kaldıysanız
Kendiniz bakarken pratik adımlar
Aracı düz ve sert zeminde durdurun. El frenini çekin, vitesi takın.
Frenler soğuyana kadar bekleyin. Sıcak disk cilt yakar.
Önce jant arasından bakın. Yeterli görüş varsa sökmeye gerek kalmaz.
Ölçmek isterseniz bijonları araç yerdeyken gevşetin, sonra krikoyla kaldırın ve mutlaka takoz kullanın.
Tekerleği çıkarın. Balatanın hem iç hem dış yüzünü kontrol edin. İç balata genelde daha çok aşınır.
Diskin kenarındaki "basamağı" parmağınızla hissedin. Belirginse disk de sınıra yaklaşmış olabilir.
Tekerleği takarken bijonları çapraz sırayla sıkın. Araç yere indikten sonra son sıkmayı yapın.
Bu kontrolü lastikleri döndürdüğünüz zamana denk getirmek en verimlisi. Teker zaten sökülü olur. Aynı fırsatta lastik diş derinliğine ve hava basıncına da bakabilirsiniz.
Nasıl karar vermeli
Kalınlık 3 mm altı, metalik ses var: Değişim geciktirilmez.
4-5 mm, ses yok: Takip edin. Birkaç bin kilometre sonra tekrar bakın.
İki taraf arasında büyük fark var: Sadece balata değiştirmek yetmez. Kaliper ve pistonu kontrol ettirin.
Pedal süngerimsi: Balatadan bağımsız bir sorun olabilir. Hidrolik hattına bakılmalı.
Balata değişimi, motor yağı veya silecek değişimi gibi h